Ο Ιόλας ξανά στο βάθρο του – Παρή Σπίνου, efsyn.gr 28/9/2018

https://www.efsyn.gr/tehnes/art-nea/166107_o-iolas-xana-sto-bathro-toy

ρεπορτάζ από τη συνέντευξη τύπου στη βίλα Ιόλα με αφορμή την έκθεση «Αλέξανδρος Ιόλας. Η κληρονομιά», η νέα μεγάλη παραγωγή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης

Αγνώριστη η λεηλατημένη βίλα του Αλέξανδρου Ιόλα στην Αγία Παρασκευή, κάθε σπιθαμή από τα ολόλευκα μάρμαρά της είναι καλυμμένη με πολύχρωμα γκράφιτι, ακόμα και το τεράστιο -επίσης μαρμάρινο- ορθογώνιο τραπέζι όπου ο εκκεντρικός συλλέκτης και γκαλερίστας δεξιωνόταν διασημότητες όπως ο Ρούντολφ Νουρέγιεφ και η Παλόμα Πικάσο. Χθες όμως το μεσημέρι, το ίδιο τραπέζι ήταν γεμάτο με κρασιά, τυριά και σταφύλια για μια συνέντευξη Τύπου, που έμοιαζε με πνευματικό συμπόσιο, με πολλές αναμνήσεις, συγκίνηση, αλλά και καλές ειδήσεις.

«Ενα όραμα αρχίζει να γίνεται πραγματικότητα», είπε ο δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Σταθόπουλος. «Ο Αλέξης Χαρίτσης, όταν ήταν υφυπουργός Οικονομίας, μας εξασφάλισε 2,5 εκατομμύρια ευρώ μέσω ΕΣΠΑ για την ανάπλαση της βίλας. Θέλουμε να ελπίζουμε ότι μέχρι τον Ιούνιο του 2019 θα έχουμε έτοιμη τη μελέτη της ανάπλασης και το 2020 θα δημοπρατηθεί το έργο». Ο χώρος ήδη ανοίγει για το κοινό με εκδηλώσεις «μέχρι να γίνει ίδρυμα, μουσείο και χώρος πολιτισμού, με έργα σύγχρονης τέχνης αλλά και με προσωπικά αντικείμενα του Ιόλα».
Γι’ αυτή τη συνάντηση, αφορμή είναι η έκθεση «Αλέξανδρος Ιόλας. Η κληρονομιά», η νέα μεγάλη παραγωγή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, με 90 έργα της συλλογής του (υπάρχουν υπογραφές των Αντι Γουόρχολ, Ντε Κίρικο, Ντένις Οπενχαϊμ, Μαν Ρέι, Νίκι ντε Σεν Φαλ, Μαγκρίτ, Τάκι κ.ά.), που εγκαινιάζεται το Σάββατο 6 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο των Δημητρίων 2018.

Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ιόλα, η έκθεση θα αναδείξει μέσα από πλούσιο οπτικό, ερευνητικό και αρχειακό υλικό και με παράλληλες εκδηλώσεις τον αντισυμβατικό, πολύγλωσσο, κοσμοπολίτη της ελληνικής διασποράς, τον λάτρη των πολιτισμών του κόσμου -από την αρχαιότητα και την αναγέννηση μέχρι τη σύγχρονη τέχνη-, τον επιδραστικό συλλέκτη και γκαλερίστα με την «ειδική όσφρηση», όπως είπε η πρόεδρος του ΜΜΣΤ Ξανθίππη Χόιπελ.
Ο διορατικός Ιόλας, πάντα μπροστά από την εποχή του, είχε χτίσει τον μύθο του στην Αμερική, όμως άρχισε να κλονίζεται από το βάθρο του όταν επέστρεψε στην Ελλάδα και έχτισε την υπερπολυτελή βίλα του στην Αγία Παρασκευή, ζώντας μέσα στη χλιδή. Ο κίτρινος Τύπος στις αρχές της δεκαετίας του ’80 τον «χτυπούσε ανελέητα» για τον «έκλυτο βίο» του, επηρεάζοντας αρνητικά τη Μελίνα Μερκούρη, τότε υπουργό Πολιτισμού, με αποτέλεσμα εκείνη να αρνηθεί τη δωρεά προς το Δημόσιο της αμύθητης συλλογής Ιόλα.

Τουλάχιστον, ένα μικρό μέρος της συλλογής του δεν χάθηκε, αλλά αποτέλεσε την πρώτη, πολύτιμη μαγιά για την ίδρυση του Μακεδονικού Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο μετεξελίχθηκε στο Μακεδονικό Μουσείο. Ηταν το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα και μαζί «η πρώτη συλλογική ανανεωτική προσπάθεια και συμβολή στην αναθεώρηση της πολιτισμικής και καλλιτεχνικής σύγχρονης Ιστορίας», τόνισε η Θούλη Μισιρλόγλου, διευθύντρια του ΜΜΣΤ.
Η γκαλερίστα Μάρω Λάγια, από την ομάδα που πρωτοστάτησε στο εγχείρημα, είχε πολλά να θυμηθεί: «Οταν έγινε ο μεγάλος σεισμός του 1978 στη Θεσσαλονίκη πήρα τηλέφωνο τον Ιόλα και του λέω, «Εδώ έχουν γίνει καταστροφές σε κτίρια, μνημεία, δεν κάνουμε κάτι, ένα Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;». Ενθουσιάστηκε. «Κέντρο» μού λέει, «η λέξη μουσείο δεν μου αρέσει». Το 1981 πάλι, ήμουν στο σπίτι του στην Αγία Παρασκευή και έβλεπα τη φριχτή αδελφούλα του να τραβάει το χαλί του καθιστικού. «Σαν τα σκυλιά…», ήταν το σχόλιο του Ιόλα. Από τότε το σπίτι του άρχισε να αδειάζει, έλειπαν πίνακες του Πικάσο, του Ερνστ…».

«Τα τελευταία τέσσερα χρόνια της ζωής του ήταν τραγικά μόνος. Ακουγε συνέχεια τον «Αλήτη» που τραγουδούσε η Βικυ Μοσχολιού και έλεγε «Αυτή είναι η ζωή μου»», είπε ο βιογράφος του Νίκος Σταθούλης.

«Ο Ιόλας μάς ενδιαφέρει σήμερα για την περιπέτεια, την τόλμη, το παιχνίδι, την απόλαυση μέσα στην τέχνη. Ζωή και τέχνη ήταν γι’ αυτόν ένα», συνέχισε η Θ. Μισιρλόγλου, ενώ η Ξ. Χόιπελ κατέληξε: «Θα προσπαθήσουμε να μείνει στην Ιστορία ως ένας μεγάλος πνευματικός άνθρωπος που θέλησε να βοηθήσει την πατρίδα του, αλλά αυτή δεν το κατάλαβε».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s