«Πωλούνται αυτή τη στιγμή στο Λονδίνο 155 αντικείμενα του Ιόλα – Τι απαντά στο LIFO.gr ο οίκος Sotheby’s», της Χριστίνας Γαλανοπούλου – lifo.gr, 22/05/2017

Η απάντηση του οίκου δημοπρασιών στα ερωτήματα του LIFO.gr, αλλά και στην κινητοποίηση και τις επιστολές διαμαρτυρίας του Δήμου Αγίας Παρασκεύης

Αθόρυβα, χωρίς καμία ιδιαίτερη ανακοίνωση, σήμερα Πέμπτη 25 Μαΐου στις 2 το μεσημέρι- βγαίνουν σε δημοπρασία από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο, 155 πολύτιμα αντικείμενα της σπάνιας και για πολλά χρόνια εξαφανισμένης συλλογής του Αλέξανδρου Ιόλα. 

Έργα τέχνης των σπουδαιότερων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών (Πικάσο, Ντε Κίρικο, Ουόρχολ, Ντε Σεντ Φαλ, Μπράουνερ, Ματίς, Ερνστ, Τάκις, Πανιάρας, Ακριθάκης, Καρδαμάτης, και πολλών άλλων), προσωπικά αντικείμενα και κοσμήματα (ολόχρυσες ταμπακέρες, χρυσά ρολόγια, βαρύτιμα περιδέραια, βραχιόλια, διαμαντένια σκουλαρίκια και μανικετόκουμπα, περίτεχνα μπουκάλια, κ.α), αλλά και έπιπλα, χαλιά, ασημένια σερβίτσια, μπιμπελό και καθρέφτες φιγουράρουν σε μια μακρά -ωστόσο, καθόλου διαφημισμένη από τον οίκο- λίστα, ως τα αντικείμενα τις δημοπρασίας. 

Οι εκτιμήσεις για τις τιμές στις οποίες θα πωληθούν εκκινούν από τις 400 βρετανικές λίρες (όσο υπολογίζεται ότι θα πιάσει ένα μικρό σχέδιο με μολύβι του Αλέκου Φασιανού ή μία ασημένια κανάτα Tiffany & Co) και φτάνουν στις 200.000 βρετανικές λίρες: πρόκειται για το ακριβότερο κομμάτι της συλλογής Ιόλα και είναι ένα έργο του Βίκτορ Μπράουνερ του 1949.

Pablo Picasso, Minotaure caressant une Dormeuse, 1933. Υπολογίζεται: 25.000 — 35.000 βρετανικές λίρες.

Δεδομένου του αιώνιου αινίγματος για το τι απέγινε η πολύτιμη περιουσία του μαικήνα της Τέχνης, όταν εκείνος πέθανε και δεδομένου του σκανδάλου της καταλεηλάτησης της πολυτελούς έπαυλής του στην Αγία Παρασκευή ή καταγγελιών για κλοπές, αναζητήσαμε περισσότερα στοιχεία για τους ιδιοκτήτες των πολύτιμων αντικειμένων που πλέον βγαίνουν σε δημοπρασία τον τρέχοντα μήνα και για την ώρα η LIFO αναμένει απάντηση από την διευθύντρια των Sotheby’s στο Λονδίνο κυρία Gauri Agarwal.

Παρά τη δραστήρια παρουσία του οίκου δημοπρασιών στα social media και τη συνέπεια με την οποία παρουσιάζει και προωθεί τις σημαντικότερες δραστηριότητες του στην επίσημη ιστοσελίδα του, τη δημοπρασία της 25ης Μαΐου πρέπει να την αναζητήσει κανείς στη λίστα των λοιπών δημοπρασιών που διεξάγονται τόσο σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη, όσο και στα άλλα σημεία του πλανήτη που εκπροσωπείται ο Sotheby’s. Και πάλι σε αυτή την υποσελίδα του επίσημου site χρειάζονται ακριβώς 62 λέξεις (!) για να περιγραφεί το εύρος της συλλογής των αντικειμένων που θα βγουν στο σφυρί.

Σε ένα μικρό κείμενο των Sotheby’s για την δημοπρασία, αναφέρεται ότι «το όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα αντανακλά τη γνώση της σύγχρονης αγοράς της Τέχνης, η οποία τον αναγνωρίζει ως οραματιστή έμπορο και ως πρωτοπόρο της παγκόσμιας αγοράς τέχνης της εποχή του. Από το 1945 έως το 1976 [ο Ιόλας] φιλοξένησε πολλές εκθέσεις καλλιτεχνών, όπως οι Μαξ Ερνστ, Ρενέ Μαγκρίτ, Δωροθέα Τάννινγκ και αργότερα τους Άντι Ουόρχολ, Νίκι Ντε Σεν Φαλ, Τάκις και Λαλάν στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη, στη Γενεύη, στη Ρώμη, στη Μαδρίτη και στην Αθήνα».

Δεδομένου του αιώνιου αινίγματος για το τι απέγινε η πολύτιμη οικοσκευή του μαικήνα της Τέχνης, όταν εκείνος πέθανε και δεδομένου του σκανδάλου της καταλεηλάτησης της πολυτελούς έπαυλής του στην Αγία Παρασκευή και καταγγελιών για κλοπές, αναζητήσαμε περισσότερα στοιχεία για τους προηγούμενους ιδιοκτήτες των πολύτιμων αντικειμένων που πλέον βγαίνουν σε δημοπρασία τον τρέχοντα μήνα και για την ώρα η LIFO αναμένει απάντηση από την διευθύντρια των Sotheby’s στο Λονδίνο κυρία Gauri Agarwal. 

Niki de Saint Phalle, σχέδιο για αφίσα, 1974. Τιμή εκκίνησης: 2.000 — 3.000 βρετανικές λίρες.

Θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η απάντηση του οίκου για τα επί μέρους στοιχεία της προέλευσης αυτών των αντικειμένων, καθώς βάσει των ερευνών, των ρεπορτάζ και των όσων έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα προηγούμενα χρόνια, πρακτικά ελάχιστα πράγματα αξίας από την περίφημη συλλογή Ιόλα χάθηκαν ή εξαφανίστηκαν. Αν μάλιστα πιστέψει κανείς ανθρώπους που έζησαν στο στενό περιβάλλον του φημισμένου γκαλερίστα και εμπόρου Τέχνης, η περιουσία της βίλας Ιόλα είχε καταγραφεί με προσοχή από την αδελφή του Νίκη Στάιφελ και το σύνολό της πέρασε στα χέρια των συγγενών. Και πάλι, όμως, δεδομένης της επιθυμίας του Αλέξανδρου Ιόλου που ήθελε η περιουσία του να περάσει στα ανά τη χώρα Μουσεία έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον η στιγμή και η έκταση της λίστας, η οποία παρατίθεται αναλυτικά παρακάτω. 

UPDATE: Πριν από λίγες μέρες το LIFO.gr έλαβε από εκπρόσωπο του οίκου την εξής απάντηση, την οποία και δημοσιεύει αυτούσια.

«Έχουμε λάβει γνώση για τα ερωτήματα που έχουν ανακύψει αναφορικά με την προέλευση ορισμένων έργων της επικείμενης δημοπρασίας, τα οποία παλαιότερα συμπεριλαμβάνονταν στη συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα. Υπάρχουν σημαντικές παρανοήσεις αναφορικά με την εν λόγω δημοπρασία, τις οποίες θα θέλαμε να διευκρινίσουμε. Οι πρόσφατες προτάσεις του Δήμου Αγίας Παρασκευής σχετικά με την προέλευση των έργων της προκείμενης δημοπρασίας είναι αβάσιμες και μη τεκμηριωμένες. Έχουμε απαντήσει στον δήμο, προκειμένου να διευκρινίσουμε την κατάσταση. Γνωρίζουμε ότι η Βίλα του Αλέξανδρου Ιόλα έχει χαρακτηριστεί από το 1998 ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο, αλλά θεωρούμε ότι αυτό δεν σχετίζεται με τη δική μας δημοπρασία. Επιπλέον, έχουμε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι άλλα περιουσιακά στοιχεία έχουν κλαπεί από την Βίλα στο παρελθόν, αλλά ο Οίκος Δημοπρασιών Sotheby’s δεν θα διέθετε ποτέ κάποιο περιουσιακό στοιχείο για πώληση, σε περίπτωση που διατηρούσε οποιαδήποτε αμφιβολία αναφορικά με την προέλευσή του. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να αποκαλύπτουμε λεπτομέρειες για τους πωλητές μας χωρίς τη συγκατάθεσή τους, λόγω των υποχρεώσεων εχεμύθειας και εμπιστευτικότητας που διατηρούμε απέναντι σε όλους τους πελάτες μας. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η κυρία Gauri Agarwal, μέλος του Sotheby’s Private Client Group της Ινδίας, δεν εμπλέκεται στην εν λόγω δημοπρασία, και στη παρούσα φάση βρίσκεται σε άδεια μητρότητας».

Giorgio de Chirico, La Sponda Misteriosa, 1968. Τιμή: 500 — 700 βρετανικές λίρες.

Andy Warhol, Alexander The Great, 1982. Υπολογίζεται: 35,000 — 50,000 βρετανικές λίρες.
Pablo Picasso , Femme regardant par la Fenêtre, 1959. Υπολογίζεται: 12.000 — 18.000 βρετανικές λίρες.
Pablo Picasso, L’ÉTREINTE II, 1963. Τιμή: 8,000 — 12,000 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Le poète et sa muse, 1974. Υπολογίζεται: 35,000 — 45,000 βρετανικές λίρες.
Lucio Fontana, Concetto Spaziale, 1967. Υπολογίζεται: 60,000 — 80,000 βρετανικές λίρες.
Max Ernst, εικονογράφηση για το Le rire des poètes (ανθολογία χιουμοριστικών ποιημάτων, Παρίσι, 1969), έργο του 1968. Τιμή πώλησης: 10,000 — 15,000 βρετανικές βρετανικές λίρες.
Jean Hugo (1894 – 1984), Quinze paysages. Τιμή: 1.500 — 2.000 βρετανικές λίρες.
Max Ernst, Sirènes, si Sirènes! La race des Sirènes est probablement à disparaitre, 1968. Υπολογίζεται: 30,000 — 40,000 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Κυκλαδικό. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Κυκλαδικό. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), κηροπήγια. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), κηροπήγια. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.
Max Ernst, Constellation, 1952. Τιμή: 60,000 — 80,000 βρετανικές λίρες.
Vassilis Fotopoulos (Βασίλης Φωτόπουλος), Άτιτλο. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Πέτρος Παπαβασιλείου, Eta’ del Neutro. Τιμή: 600 — 800 βρετανικές λίρες.
Ιωάννης Καρδαμάτης, Carte per le Grandi Manovre del 1893. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Espace Interieur. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες
Pavlos (Διονυσόπουλος), Νεκρή Φύση με Φρούτα, Ποτήρι και Μπουκάλι. Τιμή: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Ιωάννης Καρδαμάτης, Χρυσά Τετράγωνα. Τιμή: 600 — 800 βρετανικές λίρες.
Salvador Dalí, Les Bras de Dalí, ζευγάρι φωτιστικών, Τιμή: 15,000 — 20,000 βρετανικές λίρες.
Novello Finotti, Κονσόλα, 1970. Τιμή: 3,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.
Novello Finotti, Τραπέζι, 1971. Τιμή: 6,000 — 8,000 βρετανικές λίρες.
William Copley, They Laughed When I Sat Down Tο Play. Τιμή: 25,000 — 35,000 βρετανικές λίρες.
Claude Lalanne, ζευγάρι ασημένιων διακοσμητικών. Τιμή: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.
Niki de Saint-Phalle, Sweet SEXY Clarise. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Niki de Saint-Phalle, Dear Diana. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Niki de Saint-Phalle, Rain. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Niki de Saint-Phalle, The Key to the Treasure. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Dorothea Tanning, Eventail Japonais. Τιμή: 200 — 300 βρετανικές λίρες.
Michael Tombros, Γλυπτική Μορφή, 1955. Τιμή: 100 — 150 λίρες.
Henri Matisse, La Robe d’ Organdi, 1922. Υπολογίζεται: 3,000 — 4,000 λίρες.
James Talmage White, Ναός του Ολυμπίου Διός, 1879. Τιμή: 3,000 — 5,000 λίρες.
Giorgio de Chirico, σκίτσο με το κουστούμι ενός βοσκού για την όπερα Orfeu του Cristoph Willibald Glück. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.
Giorgio de Chirico, σκίτσο για τα σκηνικά της όπερας Orfeu του Cristoph Willibald Glück, 1971. Τιμή: 12,000 — 18,000 λίρες.
Victor Brauner, Polarization, 1949. Υπολογίζεται: 150,000 — 200,000 λίρες.
Pavlos (Διονυσόπουλος), Δέντρο. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.
Αλέκος Φασιανός, οι Περαστικοί, 1962. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 λίρες.
Αλέξης Ακριθάκης, Βαλίτσες. Τιμή: 20,000 — 30,000 λίρες.
Giorgio de Chirico, La Cabina nei Bagni Misteriosa, 1968. Τιμή: 500 — 700 βρετανικές λίρες.
Dorothea Tanning, Nue couchée, 1965. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.
François-Xavier Lalanne, Oiseau Blue. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Dorothea Tanning, Frieze. Τιμή: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, Άτιτλο. Τιμή: 100 — 150 βρετανικές λίρες.
Roberto Matta, Coigitum, 1975. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Σινιάλο. Υπολογίζεται: 30,000 — 50,000 βρετανικές λίρες.
Eliseo Mattiacci, Planets. Τιμή: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Jean-Pierre Raynaud, Nineau cm, 1970. Τιμή: 1,500 — 2,500 λίρες.
Γιάννης Τσαρούχης, Προμηθέας, 1965. Τιμή: 6,000 — 8,000 βρετανικές λίρες.
Αλέξης Ακριθάκης, Κατασκευή, 1982. Τιμή: 3,000 — 4,000 βρετανικές λίρες
Pavlos (Διονυσόπουλος), Κάλτσες, 1971. Τιμή: 15,000 — 20,000 λίρες.
Βασιλάκης Τάκης, Portfolio. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Πέτρος Μωραΐτης, Πέτρος, 1970. Τιμή: 600 — 800 λίρες.
Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, Λυρικά. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Carlo Ramous, Quattro racconti / Quattro incisioni, 1969. Τιμή: 600 — 800 λίρες.
Niki de Saint-Phalle, Last night I had a dream. Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.
Niki de Saint-Phalle, What do you like about me? Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.
Niki de Saint-Phalle, Our love was a beautiful flower. Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.
Niki de Saint-Phalle, What Shall I Do? Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.
Διάφοροι καλλιτέχνες, 4 αφίσες εκθέσεων ( αφίσα από έκθεση του Πανιάρα στην Iolas Jackson Gallery,αφίσα Φασιανού από την Galerie Iolas, ένα πόστερ του Max Ernst από την Alexandre Iolas και πόστερ της Niki de Saint-Phalle Les Nanas από την Galerie Iolas, με τον κατάλογο της έκθεσης του Τσόκλη από την Iolas Galerie Zoumboulakis). Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.
Διάφοροι καλλιτέχνες, 5 αφίσες εκθέσεων ( αφίσα της Niki de Saint-Phalle Les Nanas από τη Galerie Iolas, αφίσα Φασιανού από την Alexandre Iolas, αφίσα του Γκίκα από την Iolas Galerie Zoumboulakis και αφίσα από έκθεση των Braque, Dali, Ernst, De Chirico, Leger, Mattisse, Modigliani, Picasso και αφίσα του Max Ernst από την Alexandre Iolas). Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες
Αλέκος Φασιανός, Άντρας σε Ποδήλατο. Υπολογίζεται: 300 — 400 βρετανικές λίρες.
Giorgio de Chirico, Teseo, 1970. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Max Ernst, Lieux Communs, Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Kirk Stieff Corporation, Baltimore, ασημένια μαχαιροπήρουνα (147 τεμ.). Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
A. Codognato, Venice, 12 διακοσμητικά πιάτα. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
M. Fred Hirsch Co., Inc., New Jersey, Σερβίτσια καφέ και τσαγιού. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Harlbux, Paris, Δύο ασημένιες πιατέλες, περ. 1900. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Tiffany & Co., New York, Κανάτα, 1906.Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Tiffany & Co., New York, δύο μεγάλα επιτραπέζια φωτιστικά, 1891-1902. Υπολογίζεται: 10,000 — 15,000 βρετανικές λίρες.
Philippe Metayer, Amsterdam, Επιθαλάμιο, 1732. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.
Μιλάνο, Ιταλία, Ανάγλυφο με δείπνο και μουσική σκηνή, 17ος αιώνας. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.
Ιταλία, πλακέτα με τον αυτοκράτορα Βεσπασιανό, πιθανότατα του 20ου αιώνα. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Πέρσης πολεμιστής στο άλογό του, πιθανότατα έργο του 17ου αιώνα. Τιμή: 1,000 — 1,500 λίρες.
Ανατολική Ευρώπη, σεκρετέρ. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, καναπές, τέλη 19ου – αρχές 20ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, πολυθρόνες, 1810. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, τραπέζι, 19ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, φωτιστικά τοίχου, 19ος αιώνας. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Βόρεια Γερμανία, εξάπτυχο χώρισμα, μέσα του 18ου αιώνα. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Γαλλο-Φλαμανδικός καθρέπτης, τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.
Ολλανδία, φωτιστικά τοίχου, 19ος αιώνας. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Σκαραβαίος, ο καλλιτέχνης υπογράφει ως P. A. G, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Βάτραχος, αγνώστου καλλιτέχνη, μέσα 20ου αιώνα. Τιμή: 600 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Qajar, Περσία, αραβική καμήλα (δρομάς), περ. 1900. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Augsburg, Γερμανία, ζευγάρι Αγίων, 1720. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Christian Welmeer (1742 – 1814), κλασική φιγούρα με σκύλο, 1780. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, σταυρός από κεχριμπάρι και χρυσό με ρουμπίνια και διαμάντια, μέσα 18ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 λίρες.
Μιλάνο, Ιταλία, βάζο με αραβουργήματα, 17ος αιώνας. Υπολογίζεται: 5,000 — 7,000 λίρες.
Μιλάνο, Ιταλία, κούπα με κεφάλια δράκων, 16ος/17ος αιώνας. Υπολογίζεται: 8,000 — 12,000 βρετανικές λίρες.
Γαλλο-Φλαμανδικές καρέκλες Fauteuil , τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Αγγλία, καρέκλα, 18ος αιώνας. Τιμή: 600 — 900 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, τρεις καρέκλες Fauteuils. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, πολυθρόνες Fauteuils. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Αγγλο -Ολλανδικός καθρέπτης, 19ος αιώνας. Τιμή: 600 — 900 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, βοηθητικό τραπέζι, τέλος 18ου αιώνα. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Ρωσία, κουτί για παιχνίδια, 19ος αιώνας. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Louis Vuitton. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Ολλανδία, κουτί, τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Αγγλία, κοσμηματοθήκη, 1840. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.
Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.
Mexico City, χρυσό κουτί, 1791-1818. Τιμή: 3,500 — 4,500 βρετανικές λίρες.
Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 3,000 — 5,000 λίρες.
Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.
Cartier, ταμπακιέρα, 1930. Τιμή: 4,000 — 5,000 λίρες.
Ιταλία, ταμπακιέρα, 1960. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Van Cleef & Arpels, ταμπακιέρα με ρουμπίνι, 1960s. Υπολογίζεται: 7,000 — 9,000 λίρες.
Nicolis Cola, χρυσή αλυσίδα λαιμού. Τιμή: 4,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.
Nicolis Cola, χρυσή αλυσίδα λαιμού. Τιμή: 4,500 — 5,500 βρετανικές λίρες.
Ανατολική Ευρώπη, ταμπακιέρα, 1930. Τιμή: 800 — 1,200 λίρες.
Κοσμήματα για μαλλιά, αποδίδονται στην Claude Lalanne. Τιμή: 700 — 900 βρετανικές λίρες.
Σκουλαρίκια, αποδίδονται στην Claude Lalanne. Τιμή: 1,000 — 1,500 λίρες.
Περιλαίμιο με αμέθυστο και διαμάντια. Τιμή: 7,000 — 9,000 βρετανικές λίρες.
Περιλαίμιο με ζαφείρι. Υπολογίζεται: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Κοσμήματα με μαργαριτάρια. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Cartier, διαμαντένια μανικετόκουμπα. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.
Κουτί με κρύσταλλο, όνυχα και διαμάντια, Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Σταυρός με διαμάντια. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Σταυρός με διαμάντια. Τιμή: 1.000 — 2.000 βρετανικές λίρες.
Σταυρός με σμάλτο και ρουμπίνι. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Κρεμαστός σταυρός από γρανάτη και ορυκτό κρύσταλλο. Τιμή: 3,000 — 4,000 βρετανικές λίρες.
Jaeger-LeCoultre, χρυσό, τετράγωνο ρολόι χειρός με μπρασελέ. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Universal Geneve, χρυσό ρολόι χειρός με μπρασελέ. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.
Vacheron & Constantin, ρολόι τσέπης με διαμάντια και λευκόχρυσο. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Κουτί για χάπια. Τιμή:1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Διάφορα αξεσουάρ για κυρίες. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Διάφορα αξεσουάρ για κυρίες. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Shirvan Karagashli, Ανατολικός Καύκασος, χαλί. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Moghan Kazak, Νοτιοδυτικός Καύκασος, χαλί. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.
Kirman Lavar, Νοτιοανατολική Περσία, χαλί. Τιμή: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.
Κινέζικο βάζο της δυναστείας των Qing. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.
Κίνα, Κάθισμα για κήπο, ύστερη περίοδο της δυναστείας των Qing. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.
Γαλλία, φωτιστικά. Τιμή: 1.500 — 2.000 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, κηροπήγια. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Mara Karetsos, κηροπήγια. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Βάζα Japonisme, μάλλον Baccarat, τέλος του 19ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.
Κώστας Πανιάρας, Τοπίο. Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.
Eugene Berman, Ρωμαϊκή Πύλη, 1959. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.
Harold Stevenson, Άτιτλο. Τιμή: 200 — 300 βρετανικές λίρες.
Harold Stevenson, Κολόνα, 1965. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.
Σουηδία, βάζο, αρχές 19ου αιώνα. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, Στήλες Τοσκάνης, 20ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, Στήλες Τοσκάνης, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, κιονόκρανα, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 3,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, Σφαίρες. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.
Ιταλία, 20ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Γυμνό, 1925. Υπολογίζεται: 8.000 — 12.000 λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Λουλούδι. Υπολογίζεται: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.
Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Λουλούδι. Υπολογίζεται: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.
Κώστας Πανιάρας, Αναδιπλώσεις. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Κώστας Πανιάρας, Αναδιπλώσεις. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Πιθανότατα Ιταλία, αγαλματίδιο Αγίου, περ. 1700. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.
Αρκτικός ωκεανός, δύο χαυλιόδοντες από φάλαινα ναρβάλ. Υπολογίζεται: 15,000 — 25,000 βρετανικές λίρες.

Ανασύρθηκε από https://m.lifo.gr/articles/arts_articles/143369/poloyntai-ayti-ti-stigmi-sto-londino-155-antikeimena-toy-iola-ti-apanta-sto-lifo-gr-o-oikos-sotheby-s, τελευταία πρόσβαση 20/09/2020

O Δήμος Αγίας Παρασκευής ζητά την απόσυρση των αντικειμένων Ιόλα από τη δημοπρασία Sotheby’s στο Λονδίνο, lifo.gr – 17/05/2017

Μετά το αποκαλυπτικό δημοσίευμα του LIFO.gr, ο δήμαρχος Γιάννης Σταθόπουλος παρεμβαίνει πριν τη δημοπρασία της 25ης Μαϊου

Ένα από τα περιουσιακά στοιχεία του Ιόλα που θα δημοπρατηθούν στους Sotheby’s και προέρχεται από άγνωστη πηγή. Ο οίκος δημοπρασιών, αν και έχει δεσμευθεί ότι θα απαντήσει σχετικώς, μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει κάποιο σχόλιο

Να αποσυρθούν τα 155 έργα τέχνης και πολύτιμα αντικείμενα της σπάνιας και για πολλά χρόνια εξαφανισμένης συλλογής του Αλέξανδρου Ιόλα, που πρόκειται να βγουν σε δημοπρασία, την Πέμπτη 25 Μαΐου, ζητάει από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο, ο Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Σταθόπουλος, μέχρι να διερευνηθεί η καταγγελία για κλοπή τους. Ο Δήμαρχος στη σχετική επιστολή του προς τους Sotheby’s ζητάει επίσης τη γνωστοποίηση στοιχείων των φερόμενων ως ιδιοκτητών των προς δημοπρασία έργων τέχνης. Το πλήρες περιεχόμενο της επιστολής του Δημάρχου έχει ως εξής:

O δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Σταθόπουλος

«Αξιότιμε/ η κύριε /κυρία, Κατ’ αρχήν, σας ενημερώνουμε ότι η οικία του Αλεξάνδρου Ιόλα («Βίλλα Ιόλα»), στην Αγία Παρασκευή Αττικής, προάστιο της Αθήνας, όπου φυλασσόταν και εκτίθετο η συλλογή των έργων τέχνης του, έχει χαρακτηρισθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, το έτος 1998, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Με βάση τα καταγγελλόμενα στο Δήμο Αγίας Παρασκευής, έχει υποβληθεί μήνυση κατά αγνώστων ενώπιον των Εισαγγελικών Αρχών για κλοπή έργων τέχνης και αντικειμένων που φέρεται ότι βγαίνουν σε δημοπρασία. Παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε εγγράφως τα στοιχεία των φερόμενων ως ιδιοκτητών των προς δημοπρασία έργων και αντικειμένων. Επιπροσθέτως, παρακαλούμε όπως αποσύρετε τα ως άνω έργα τέχνης μέχρι να διερευνηθεί από την Ελληνική Αστυνομία και τις Εισαγγελικές Αρχές σε συνεργασία με εσάς η ως άνω αναφερόμενη υπόθεση κλοπής τους

Παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε εγγράφως τα στοιχεία των φερόμενων ως ιδιοκτητών των προς δημοπρασία έργων και αντικειμένων. Επιπροσθέτως, παρακαλούμε όπως αποσύρετε τα ως άνω έργα τέχνης μέχρι να διερευνηθεί από την Ελληνική Αστυνομία και τις Εισαγγελικές Αρχές σε συνεργασία με εσάς η ως άνω αναφερόμενη υπόθεση κλοπής τους. Το παρόν κοινοποιείται στο Υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να προβεί στις δέουσες ενέργειες».

Σημειώνουμε ότι στη μακρά λίστα της δημοπρασίας συμπεριλαμβάνονται έργα μεγάλων καλλιτεχνών όπως οι Πικάσο, Ντε Κίρικο, Ουόρχολ, Ντε Σεντ Φαλ, Μπράουνερ, Ματίς, Ερνστ, Τάκις, Πανιάρας, Ακριθάκης, Καρδαμάτης, προσωπικά αντικείμενα και κοσμήματα, αλλά και έπιπλα, χαλιά, ασημένια σερβίτσια, μπιμπελό και καθρέφτες. Δεδομένων των πολλών ερωτημάτων για την τύχη των αντικειμένων της βίλας Ιόλα στην Αγία Παρασκευή, αλλά και των καταγγελιών για κλοπή η απάντηση του οίκου στο ερώτημα του Δημάρχου για τα επί μέρους στοιχεία της προέλευσης των προς δημοπράτηση αντικειμένων αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. 

Ας σημειωθεί ότι το θέμα ανακίνησε πριν από μερικές μέρες το Lifo,gr, αναμένοντας ακόμη μία απάντηση από τον γνωστό οίκο δημοπρασιών στο Λονδίνο, κυρίως για το θέμα της προέλευσης των αντικειμένων της συλλογής… 

Ένα από τα έργα του Ιόλα που θα δημοπρατηθούν στους Sotheby’s και προέρχεται από άγνωστη πηγή. Ο οίκος δημοπρασιών, αν και έχει λάβει σχετική ερώτηση για την προέλευση και τους ιδιοκτήτες των αντικείμενων που θα βγουν σε δημοπρασία, μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει κάποιο σχόλιο

Ανασύρθηκε από https://m.lifo.gr/now/culture/145092, τελευταία πρόσβαση στις 20/09/2020

«Alexandre Iolas, The Last Supper» στη Βίλα του Ιόλα, zougla.gr – 09/09/2020

«Alexandre Iolas, The Last Supper» στη Βίλα του Ιόλα

Ο Δήμος Αγίας Παρασκευής παρουσιάζει την παράσταση «Alexandre Iolas, The Last Supper» του  Χριστόφορου Αντωνιάδη βασισμένη στο βιβλίο του Νίκου Σταθούλη «Ιόλας» για τρεις μόνο παραστάσεις 18-19-20 Σεπτεμβρίου 2020 στη Βίλα του Ιόλα.

Ιούνιος 2014.

Η εγκαταλελειμμένη Βίλα Ιόλα ανοίγει, υπό την αιγίδα του Δήμου,για πρώτη φορά τις πύλες της στο κοινό έπειτα από 27 ολόκληρα χρόνια. Τα φώτα του σπιτιού ξανανάβουν και η παράσταση «Alexandros Iolas» για τη ζωή και το έργο του διάσημου μαικήνα της τέχνης, πραγματοποιείται στην κεντρική σάλα. Η αίθουσα γεμίζει ασφυκτικά για τέσσερις ημέρες. Ακολουθούν οι sold out παραστάσεις, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (2015), στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (2017) και στον προαύλιο χώρο της Βίλας Ιόλα (2018).

Σεπτέμβριος 2020.

Η Βίλα Ιόλα ανήκει πια στον Δήμο της Αγίας Παρασκευής. Οι εργασίες για τη δημιουργία ενός πολιτιστικού κοσμήματος θα αρχίσουν σύντομα. Προτού λοιπόν ηχήσουν τα κομπρεσέρ και τα τρυπάνια, ο Δήμος αποφάσισε να αποχαιρετήσει την τωρινή μορφή του σπιτιού και να γιορτάσει το ξεκίνημα της νέας εποχής για τη Βίλα Ιόλα με την πραγματοποίηση μιας ολοκαίνουριας παράστασης για τον Αλέξανδρο Ιόλα, με τίτλο, «Alexandre Iolas, The Last Supper».

Βράδυ.

Ένα μοναστηριακό τραπέζι στον κήπο με φόντο τις υστεροβυζαντινές κολώνες και τις επιτύμβιες πλάκες.
Ο Ιόλας οικοδεσπότης ενός σουρεαλιστικού δείπνου που παραθέτει σε ανθρώπους που σημάδεψαν τη διαδρομή του ( Κοτοπούλη, Μαξ Έρνστ, Γκάρμπο, Νουρέγιεφ, Θεοδώρα Ρούσβελτ, Γουόρχολ, Κοκτώ, Νίκη Στάϊφελ) αλλά και σε στιγμές της ζωής του, που έγραψαν πάνω του ανεξίτηλα.

Πρόσωπα και γεγονότα καταλαμβάνουν τις 12 καρέκλες.

Αποκαλύψεις, κρυμμένα μυστικά και πράξεις που άλλαξαν το ρου της τέχνης.
Χωρίς φόβο και με άπλετο πάθος.

Ο Μυστικός Δείπνος του Άντι Γουόρχολ, το τελευταίο έργο που δημιούργησε πριν το θάνατο του, αλλά και το τελευταίο έργο που οραματίστηκε και παρήγγειλε ο Ιόλας πριν το δικό του θάνατο,
ζωντανεύει.

Ταυτότητα της παράστασης:

Κείμενο – Σκηνοθεσία – Μουσική Επιμέλεια: Χριστόφορος Αντωνιάδης
Σκηνικά: Μαρία Καβαλιώτη
Ενδυματολογική επιμέλεια: Εύα Κανελάκη
Πρωτότυπη μουσική: Menex
Φωτισμοί: Ηρακλής Γεωργιάδης
Βοηθός Σκηνοθέτη:  Χριστιάνα Αντωνιάδου
Promo Photos: Alex.K
Σκηνοθεσία Trailer: D.R.E.A.M.E.R.S
Camera/Editing: Εβίτα Παπαναρέτου

Οργάνωση εκδήλωσης: Ισμήνη Στάμου (Γραφείο Δημάρχου)

Τις Κανελάκη, Θεοφιλάκου και Τσινάκη ντύνει η Erifili Nikolopoulou.
Τον Χριστόφορο Αντωνιάδη ντύνει o Prince Erotokritos.

Εμφανίζονται οι: Πέγκυ Κανελάκη, Αδαμαντία Θεοφιλάκου, Γιούλη Τσινάκη, Γιάννης Σέπε , Νικόλαος Δάμος, Γιάννης Τυροβολάς.

Στον ρόλο του Αλέξανδρου Ιόλα ο Χριστόφορος Αντωνιάδης

Info

Πρεμιέρα: Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2020

Ημερομηνίες παραστάσεων: Παρασκευή 18 & Σάββατο 19 & Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου   

Ώρα παράστασης:  9.00 μ.μ.
Διάρκεια παράστασης : 65’
Χώρος: Βίλα Αλέξανδρου Ιόλα, Δημοκρατίας 8
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2132004530

Είσοδος ελεύθερη

(Οι πύλες της Βίλας θα ανοίγουν στις 8.00μμ και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας)

Ανασύρθηκε από https://www.zougla.gr/politismos/8eatro-politismos/article/alexandre-iolas-the-last-super-sti-vila-tou-iola, τελευταία πρόσβαση στις 20/09/2020

«Μπήκαμε στην εγκαταλελειμμένη βίλα του εκκεντρικού γκαλερίστα Αλέξανδρου Ιόλα» – Χάρης Ντακ, 2015

Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν ένας παγκοσμίου φήμης γκαλερίστας με τεράστια αποδοχή στον χώρο της τέχνης. Ντε Κίρικο, Πικάσο, Μαρξ Ερνς, Τσαρούχης, είναι μερικοί από τους καλλιτέχνες που ανέδειξε στην πολυετή καριέρα του ο δαιμόνιος Έλληνας….

Ήταν ο άνθρωπος που ανακάλυψε τον Άντι Γουόρχολ και τον εκτόξευσε στην κορυφή… Η εικόνα του στην Ελλάδα όμως τσαλακώθηκε τη δεκαετία του 1980, όταν βρέθηκε στο επίκεντρο ενός σκανδάλου που έγινε πρωτοσέλιδο και οδήγησε τελικά στην κατάρρευσή του.

O γκαλερίστας κατηγορήθηκε για αρχαιοκαπηλία και έμπλεξε σε μια σκληρή δικαστική περιπέτεια. Ο πρώην συνεργάτης του και τραβεστί, με το ψευδώνυμο «Μαρία Κάλλας» τον διέσυρε στον τύπο, καταγγέλλοντας τον για ερωτικά όργια και χρήση ναρκωτικών.

Ο Ιόλας γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και με συστατική επιστολή του Καβάφη, ήρθε στην Αθήνα, όπου γνωρίστηκε με τον Σικελιανό, τον Μητρόπουλο και τον Παλάμά.

Στη συνέχεια έφυγε για το εξωτερικό όπου έγινε κορυφαίος χορευτής, αλλά εγκατέλειψε το μπαλέτο. Όταν ανακάλυψε ένα έργο του άγνωστου τότε Ντε Κίρικο, αποφάσισε να γίνει έμπορος τέχνης.

Έτσι ξεκίνησε μια λαμπρή καριέρα που θα τον έφερνε παγκοσμίως στην κορυφή της τέχνης. Μέσα σε λίγα χρόνια άνοιξε πέντε γκαλερί σε όλες τις γωνιές του κόσμου, που έγιναν γνωστές και συγκέντρωναν την αφρόκρεμα του καλλιτεχνικού, πολιτικού και επιχειρηματικού κόσμου.

Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο της Μαργκότ Φοντέιν, η οποία απευθυνόμενη στη Τζάκι Κένεντι το 1968 είπε: «Το να βρίσκεσαι στη Νέα Υόρκη και να μην επισκεφτείς την γκαλερί του Ιόλα είναι σαν να βρίσκεσαι στην Ελλάδα και να μην επισκεφτείς τον Παρθενώνα»…

Η βίλα της Αγίας Παρασκευής…

Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή ένα μεγαλόπνοο σχέδιο. Τη δημιουργία του «χωριού των καλλιτεχνών» στην τεράστια έκταση που του ανήκε στην Αγία Παρασκευή. Έτσι έχτισε την περίφημη βίλα των 2000 τετραγωνικών μέτρων, που σύντομα μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς του διεθνούς τζετ σετ.

Διάσημα ονόματα από το χώρο της τέχνης, της πολιτικής και της υψηλής κοινωνίας επισκέπτονταν συχνά τον Ιόλα στο «ανάκτορό» του. Τοίχοι από μάρμαρο, πόρτες από χρυσάφι, αρχαίες κολώνες από τη Ραβέννα και 10.000 έργα τέχνης αμύθητης αξίας διακοσμούσαν τη βίλα.

Ο Ιόλας δεν προόριζε τη βίλα απλά για σπίτι του, αλλά για ένα μουσείο που θα φιλοξενούσε έργα και ανθρώπους από το χώρο της παγκόσμιας τέχνης. Γι’ αυτό στη βίλα υπήρχαν δωμάτια με ξεχωριστό θέμα το καθένα, όπως το δωμάτιο Βυζαντινού πολιτισμού, το δωμάτιο του Άντυ Γουόρχολ και άλλα…

Το τέλος του διάσημου γκαλερίστα και η λεηλασία στη βίλα του…

Ο Αλέξανδρος Ιόλας φεύγει από τη ζωή στις 8 Ιουνίου του 1987 από την αρρώστια του AIDS, εξαντλημένος από τον διασυρμό που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Τελευταία του επιθυμία ήταν να δωρίσει την αμύθητη συλλογή του στο ελληνικό κράτος, κάτι που δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Όταν πέθανε, μαζί του χάθηκαν και 10.000 πολύτιμα έργα τέχνης.

Η βίλα που κάποτε είχε φιλοξενήσει τα μεγαλύτερα ονόματα της τέχνης και του πολιτισμού, πλέον έχει ερημώσει. Το όνειρο του Αλέξανδρου Ιόλα ήταν να δωρίσει στο ελληνικό κράτος αυτό το μουσείο που τόσο αγάπησε.

Το ελληνικό κράτος αρνήθηκε την προσφορά του και ο θησαυρός του Ιόλας χάθηκε. Ληστείες, καταστροφές και λεηλασία είναι οι λέξεις που περιγράφουν ό,τι συνέβη σε ένα κτίσμα, που θα μπορούσε να είναι θησαυροφυλάκιο του πολιτισμού….

Εμείς βρεθήκαμε στο Κοντόπευκο, μία από τις συνοικίες της Αγίας Παρασκευής
και σας παρουσιάζουμε το κτήμα Ιόλα, έκτασης 7 περίπου στρεμμάτων, στην οδό Δημοκρατίας 6-8, με όψεις στις οδούς Χρυσοστόμου Σμύρνης, Δημοκρατίας και Ομήρου όπως είναι σήμερα.

Είσοδος στο κτήμα από την οδό Δημοκρατίας

Με την είσοδο μας στο κτήμα, αντικρίζουμε έναν υπέροχο κήπο με πυκνή βλάστηση, γεμάτο από κυπαρίσσια, πεύκα, ελιές και λεύκες. Πλακόστρωτο, με κίονες που θυμίζουν άλλες εποχές…
Δωρικές κολόνες στον κήπο…

Ο μεγάλος αυτός άνθρωπος της Τέχνης επέλεξε να εγκατασταθεί εδώ στα μέσα της δεκαετίας του ’60, όταν αποφάσισε να αφήσει τα μητροπολιτικά κέντρα του κόσμου για να ριζώσει στα άγνωστα αυτά χώματα της ανατολικής Aθήνας. Mοιάζει περίεργη η επιλογή του.

Ίσως όμως θα πρέπει να σκεφτούμε την Aγία Παρασκευή εκείνα τα χρόνια, τον εξοχικό της αέρα και την ηρεμία που ακόμα φωλιάζει στις πιο αποκεντρωμένες της γειτονιές.

Ίσως αυτό ακριβώς επιζητούσε ο Aλέξανδρος Iόλας, αφήνοντας πίσω την οχλοβοή του Λονδίνου και της Nέας Yόρκης, τα θορυβώδη πάρτι, ένα ησυχαστήριο στον πιο άγνωστο δρόμο, σε μια τοποθεσία που θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά της μαγείας της αττικής γης.


Στον κήπο είδαμε πολλά βάθρα που, κάποτε φιλοξενούσαν αγάλματα μεγάλων καλλιτεχνών

Kαι τώρα ακόμη ο ήσυχος αυτός δρόμος του Kοντόπευκου της Aγίας Παρασκευής δεν έχει αλλάξει, όμως το σπίτι αυτό ρημάζει έκθετο όλα αυτά τα χρόνια και η γειτονιά έχει πλήρως αστικοποιηθεί…

Κίονες με το λιοντάρι και τον κριό, που είχε φέρει ο Ιόλας από την Ραβέννα της Ιταλίας και οι οποίοι στηρίζουν το προστατευτικό στέγαστρο της εισόδου. Όλοι οι χώροι του σπιτιού ήταν επενδεδυμένοι με μάρμαρο Ραβέννας και Πεντέλης.

Μπαίνοντας στο εσωτερικό της βίλας..

Από μια ανοιχτή πόρτα, μπαίνουμε απ’ευθείας στην κουζίνα της βίλας και αντικρίζουμε τα πρώτα σημάδια καταστροφής
Η κουζίνα της βίλας κατεστραμμένη
Δεξιά ένας διάδρομος με ένα μαρμάρινο μεγάλο τραπέζι
Προχωρώντας και από δεξιά, μερικά σκαλοπάτια μας οδηγούν στα δωμάτια του ισογείου
Το ισόγειο τεράστιο μαρμάρινο εντυπωσιακό…
Ανεβαίνουμε τις σκάλες που οδηγούν στον όροφο…
Και φτάνουμε στο μεγάλο σαλόνι του ορόφου
Ότι έχει απομείνει από την βιβλιοθήκη
Το άλλοτε εντυπωσιακό κεντρικό μπάνιο
Οι σκάλες που οδηγούν στην ταράτσα της βίλας
Το υπόγειο…

Γύρω από το κτήμα δεν είδαμε παρά πολυκατοικίες.

Ίσως να είναι και από τα λίγα κομμάτια που θυμίζουν εκείνη την παλιά εποχή, την εξοχή που υπήρχε εκεί. Τι θα συμβεί όμως αν κι αυτή γίνει ένας σωρός μοντέρνα τσιμέντα;

Οι φήμες…

Το σπίτι του Αλέξανδρου Ιόλα, που εδώ και πολλά χρόνια παραμένει εγκαταλελειμένο και έρημο, κρύβοντας μία τεράστια ιστορία.

Αρκετοί που το έχουν επισκεφθεί, ισχυρίζονται πως έχουν έρθει αντιμέτωποι, με φαινόμενα που δεν μπορούν να εξηγήσουν, ενώ δεν είναι και λίγοι αυτοί που κατάφεραν να αποτυπώσουν κάτι παράξενο, στις φωτογραφικές τους μηχανές…

Αποστολή – Φωτογραφίες: Χάρης Ντάκ
Ελένη Παρόγλου

Πληροφορίες: mixanitouxronou.gr
local.e-history.gr.

Ανασύρθηκε από https://memorylifegr.blogspot.com/2019/10/blog-post_44.html?fbclid=IwAR1JuVs60SxWbMcS4Gi-ZcOxk4InJznbcd4I2aP2XhTV1rrYH6W6aq9k6Ss, τελευταία πρόσβαση 20/09/2020

«Αλέξανδρος Ιόλας: Το εξέχον θήραμα του αυριανισμού», του Χρήστου Παρίδη – lifo.gr, 08/06/2020

Οι σημαντικότερες στιγμές της αμφιλεγόμενης και συνάμα επιδραστικής προσωπικότητας που πέθανε σαν σήμερα, το 1987.

Έχουν περάσει 33 χρόνια από τον θάνατο του Αλέξανδρου Ιόλα, ενός ανθρώπου που πέρασε από την ελληνική δημόσια ζωή, προκαλώντας τρομερή χλαπαταγή, απορρίφθηκε από την κυρίαρχη λογική, μυθοποιήθηκε από κάποιους, λαβώθηκε ανεπανόρθωτα από τον Τύπο, αγνοήθηκε από την πολιτεία κι έφυγε βαθιά απογοητευμένος από τους συμπατριώτες του.

Μια σημαντική προσωπικότητα της διεθνούς εικαστικής σκηνής που επηρέασε και εν μέρει καθόρισε τη σύγχρονη τέχνη και που οφείλαμε να του αποδώσουμε ανάλογες τιμές. Αντ’ αυτού, πολεμήθηκε λυσσαλέα.

Αλεξανδρινός, άφησε στα δεκαοκτώ του, το 1926, την οικογένειά του, παίρνοντας μαζί του δέκα χρυσές λύρες, τρεις συστατικές επιστολές του Κωνσταντίνου Καβάφη (για τον Παλαμά, τον Σικελιανό και τον Μητρόπουλο), μια υπέρμετρη φιλοδοξία και όνειρα μεγαλείου.

Τι ήθελε να γίνει δεν ήξερε πραγματικά: πιανίστας ίσως ή χορευτής. Η δεσποτική του γιαγιά τού είχε πει: «Πήγαινε στη Γερμανία ή τη Γαλλία, ποτέ στην Ελλάδα». Το ένστικτό της για την πατρίδα θα επαληθευόταν οικτρά μισό αιώνα αργότερα. Όμως, ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, ήθελε ν’ αποδράσει και ν’ ανοίξει τα φτερά του για να πετάξει όσο πιο μακριά γινόταν.

Μερικοί τίτλοι των εφημερίδων, ήταν: «Ο σάπιος Ιόλας και η σαπίλα των άλλων», «Υψηλή σαπίλα: Ασέλγειες και ναρκωτικά», «Καλός κόσμος και υπόκοσμος στην αγκαλιά του Ιόλα», «Γνωστοί Αθηναίοι σε όργια του Ιόλα. Παραπέμπονται για πορνεία – παιδεραστία». Ποιοι υπέγραφαν τα ρεπορτάζ; Εκτός από τον Μάνο Χάρη, ο Αιμίλιος Λιάτσος, η Αγγελική Νικολούλη, ο Άρης Πορτοσάλτε, ο Θοδωρής Δρακάκης αλλά και ο Γιώργος Μαύρος.

Οι απόπειρες του πατέρα του να τον φέρει πίσω και να γίνει βαμβακέμπορος δεν καρποφόρησαν. Η ζωή στην Αθήνα είχε μια γοητευτική ελευθερία. Άλλωστε ανήκε ήδη, ως προστατευόμενος, σε έναν κύκλο ξεχωριστό. Συναναστρεφόταν την Κοτοπούλη, ο Σικελιανός τον προετοίμαζε για τις Δελφικές Γιορτές και η Νέλλη Σεραϊδάρη τον φωτογράφιζε να χορεύει στον Παρθενώνα.

Αλλά σύντομα θ’ αποδρούσε ακόμα πιο μακριά. Έτσι βρέθηκε, εν έτει 1929, στο Βερολίνο, αυτήν τη φορά με μια επιστολή του Δημήτρη Μητρόπουλου προς τον σκηνογράφο της όπερας Πάνο Αραβαντινό.

Eκπάγλου καλλονής, πανέξυπνος, ταλαντούχος, κοσμοπολίτης, δεν χρειάστηκε πολύ για ν’ αναδειχτεί. Θριάμβευσε σχεδόν από την πρώτη στιγμή ως πρώτος χορευτής, απολαμβάνοντας συγχρόνως όλη εκείνη την τρέλα και την ελευθεριότητα του Μεσοπολέμου.

Η άνοδος του ναζισμού τον ανάγκασε σε νέο φευγιό για το Παρίσι, το οποίο θεωρούνταν διεθνές κέντρο του χορού. Εκεί συνδέθηκε με τον Πωλ Βαλερύ, ο οποίος τον επηρέασε καθοριστικά στον τρόπο σκέψης του, αλλά και με τον Αντρέ Μπρετόν, τον θεωρητικό του σουρεαλισμού. Αναπόφευκτα ήρθε σε επαφή με την τέχνη και τον μοντερνισμό.

Μια μέρα του 1931, περνώντας έξω από μια γκαλερί, έμεινε ενεός μπροστά σε έναν πίνακα του Ντε Κίρικο. Μπήκε μέσα, τον καπάρωσε και χρειάστηκαν πέντε χρόνια για να τον ξεπληρώσει. Μαζί κέρδισε και τη φιλία του ελληνοτραφούς Ιταλού ζωγράφου, με τον οποίο εντρύφησε στον κόσμο του πνεύματος.

Έτσι, άρχισε να γνωρίζει τους πάντες. Τον Ραούλ Ντιφί, που του έκανε το πορτρέτο, τον Κοκτώ, τον Πικάσο, τον Μπρακ, τον Μαν Ρέι και τον Μαξ Ερνστ.

Eκπάγλου καλλονής, πανέξυπνος, ταλαντούχος, κοσμοπολίτης, δεν χρειάστηκε πολύ για ν’ αναδειχτεί. Θριάμβευσε σχεδόν από την πρώτη στιγμή ως πρώτος χορευτής, απολαμβάνοντας συγχρόνως όλη εκείνη την τρέλα και την ελευθεριότητα του Μεσοπολέμου.

Το 1940 συνδέθηκε με τη Θεοδώρα Ρούσβελτ, εγγονή του Αμερικανού Προέδρου, η οποία τον «βάφτισε» Αλέξανδρο Ιόλα. Έστησαν ένα μπαλέτο κι έφυγαν για περιοδεία στη Βραζιλία. Έμειναν μαζί μέχρι το 1943 και λίγο μετά αποφάσισε να εγκαταλείψει τον χορό.

Με τη βοήθεια της φίλης του δούκισσας Μαρία ντε Γκραμόν άνοιξε το 1946 την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη, όπου παρουσίασε ατομικές εκθέσεις του Ρενέ Μαγκρίτ και του Μαξ Ερνστ, με τον οποίο τον συνέδεε μεγάλη φιλία και αλληλοεκτίμηση.

Το 1952 «ανακάλυψε» τον Άντι Γουόρχολ, κάνοντάς του την πρώτη έκθεση, μια σειρά εικονογραφήσεων διηγημάτων του Τρούμαν Καπότε. Από εκεί και μετά η πορεία ήταν μόνο ανοδική και θριαμβική.

Άνοιγε τη μία γκαλερί μετά την άλλη, ξεκινώντας με τη Γενεύη το 1963. Ακολούθησαν Παρίσι, Λονδίνο, Μιλάνο, Μαδρίτη, Βυρηττός. Ζει μυθιστορηματικά, ασκώντας τεράστια επιρροή στη σύγχρονη τέχνη. Ο ζωγράφος Γιώργος Λαζόγκας εξηγεί: «Τη δεκαετία του ’60 δημιουργείται μια γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ και ο Ιόλας σ’ αυτό το άνοιγμα πρωταγωνίστησε σε παγκόσμια κλίμακα».

Όλα αυτά τα χρόνια δεν ξέχασε ποτέ ούτε την οικογένειά του ούτε την Ελλάδα. Κάθε καλοκαίρι το περνούσε εδώ. Γύρω στο 1950, τον καιρό που συνεργαζόταν και προσπαθούσε να επιβάλλει τον Τσαρούχη στο εξωτερικό, γνωρίστηκε με τον Πικιώνη και του ανέθεσε να του κτίσει ένα σπίτι σε μια τοποθεσία που είχε εντοπίσει ανάμεσα σε αμπελώνες στην Αγία Παρασκευή.

Στην αρχή δεν ήταν παρά μια κάμαρα κι ένας χώρος για να στεγάσει κάποια έργα που έφερε μαζί του. Σταδιακά, το σπίτι μεγάλωνε για να μπορέσει να χωρέσει ολόκληρη τη συλλογή.

Το 1940 συνδέθηκε με τη Θεοδώρα Ρούσβελτ, εγγονή του Αμερικανού Προέδρου, η οποία τον «βάφτισε» Αλέξανδρο Ιόλα.

Για κάθε νέα άφιξη ορθωνόταν κι ένα νέο τμήμα, μέχρις ότου αναδύθηκε ένα ανάκτορο που στέγαζε μια εκπληκτική συλλογή, που όμοιά της δεν υπήρχε στην Ελλάδα. Ένα μοναδικό πάντρεμα αρχαίων ελληνικών, κυκλαδικών, βαβυλωνιακών αντικειμένων, ρωμαϊκών κολονών, βυζαντινών εικόνωνκαι έργα των ιδιοφυέστερων καλλιτεχνών του 20ού αιώνα.

Συχνά φιλοξενούσε ινκόγκνιτο σημαντικές προσωπικότητες, ενώ ήταν σαφές ότι εκεί σκόπευε να εγκατασταθεί στα γεράματά του. Απέναντι από το δικό του έκτισε και σπίτια για τις δυο αδελφές του, τη Νίκη και την Ηρώ – με την πρώτη είχε παθολογική σχέση.

Aρχές του ’70 ξεκίνησε συνεργασία με τη γκαλερί Ζουμπουλάκη. Στην ελληνική κοινωνία ήταν γνωστός σ’ έναν μικρό κύκλο καλλιτεχνών κυρίως. Είχε προβάλει ήδη διεθνώς τη δουλειά του Τσόκλη, του Παύλου, του Ακριθάκη, του Χατζηκυριάκου-Γκίκα και του γλύπτη που θεωρούσε τον σημαντικότερο της εποχής του, τον Τάκι.

Ήξερε πολύ καλά τη Μελίνα και τον Κακογιάννη, είχε βοηθήσει στη χρηματοδότηση της Στέλλας και ήταν στενός φίλος του Ταχτσή. Δεν έκρυβε καθόλου ότι ήταν ομοφυλόφιλος -το αντίθετο, μάλιστα- και διατεινόταν ότι οι Έλληνες ήταν οι καλύτεροι εραστές του κόσμου!

Με μερικούς συνδέθηκε ιδιαιτέρως, παίρνοντάς τους μαζί του στα ταξίδια του στις μεγάλες μητροπόλεις και στα μεγάλα πάρτι της διεθνούς αριστοκρατίας.

Η ελληνική κοινωνία, συντηρητική κι εσωστρεφής, δεν γνώριζε την ύπαρξή του και σε όσους είχαν ακούσει κάτι όλα αυτά φάνταζαν εξωφρενικά κι εξωτικά. Άρχισε να γίνεται γνωστός όταν ο Ζάχος Χατζηφωτίου άρχισε να προβάλλει στον «Ταχυδρόμο», στις περίφημες σελίδες του Ίακχου, τα πάρτι του. Από τον πρώτο κιόλας καιρό έγινε απίστευτο σούσουρο.

Οι εμφανίσεις του, εκκεντρικές κι εκκωφαντικές, με μανδύες χρυσοποίκιλτους, εσάρπες, γούνες, φαντεζί πουκάμισα και ακόμα πιο τρελής έμπνευσης παπούτσια, έκαναν πάταγο.

Η χλιδή που έβγαινε προς τα έξω ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Οι εμφανίσεις του, εκκεντρικές κι εκκωφαντικές, με μανδύες χρυσοποίκιλτους, εσάρπες, γούνες, φαντεζί πουκάμισα και ακόμα πιο τρελής έμπνευσης παπούτσια, έκαναν πάταγο. Μύθοι άρχισαν να διαχέονται στην πόλη για πάρτι ανήκουστης ξετσιπωσιάς, με διασημότητες του πλούτου και του θεάματος να ζουν νύχτες ακολασίας.

Το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές τον Οκτώβριο του 1981 και η Μελίνα έγινε «εφ’ όρου ζωής» υπουργός Πολιτισμού. Δυο χρόνια μετά ο Ιόλας παραχώρησε στην Όλγα Μπακομάρου μια συνέντευξη-ποταμό για τη «Γυναίκα». Και από κει άρχισε η μεγάλη κατρακύλα. Μίλησε με την έπαρση ενός αριστοκράτη και την υπεροψία ενός ηγεμόνα, απαξιωτικά για όλους και όλα.

Με πόζα σχεδόν θεατρική αποκαθήλωσε ολόκληρη την ελληνική κουλτούρα. Από τον Τσαρούχη, με τον οποίο εν τω μεταξύ είχε έρθει σε ρήξη, μέχρι τον Κουν και την ίδια τη Μελίνα. Ειρωνεύτηκε την «αλλαγή» του Ανδρέα, αλλά και απέναντι στον στενό του φίλο Κωνσταντίνο Καραμανλή, Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκείνη την εποχή, ήταν περιπαικτικός. Ολοκλήρωσε την πολιτική του θέση, λέγοντας το αμίμητο «Η φτερού να μας κυβερνήσει»!

Οι Έλληνες σοκαρίστηκαν, δεν κατάλαβαν τι εννοούσε με το «ο Παρθενώνας ήταν μια μικρή έκφραση του 5ου αιώνα και της παρακμής του, ήταν γελοίος», όπως και με άλλες παραβολές του. Το χιούμορ του και ο κοσμοσπολιτισμός του, αντί να τους διασκεδάσει, τους εξαγρίωσε. Έτσι κι αλλιώς, δεν τους πολυπήγαινε αυτή η παρδαλή περσόνα. Γι’ αυτούς δεν ήταν ούτε μαικήνας, ούτε εμπνευστής μεγάλης τέχνης.

Η χλιδή που έβγαινε προς τα έξω ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Στην φωτογραφία ένα από τα εντυπωσιακά δημοσιεύματα στον ξένο τύπο.
Εντυπωσιακά δημοσιεύματα στον ξένο τύπο.

Ήταν μια «κραγμένη», κάποιος που τον τοποθετούσαν στον απόπατο του βολεμένου συστήματος αξιών τους. Και τότε εμφανίστηκε ο άνθρωπος που πυροδότησε την απόλυτη εξόντωσή του.

Η τραβεστί με το ψευδώνυμο Μαρία Κάλλας, ένας άρρωστος ψυχικά άνθρωπος που, έχοντας εργαστεί δίπλα στον Ιόλα, αποφάσισε να τον εκδικηθεί, επειδή τον έδιωξε. Τον κατηγορούσε για παιδεραστία, αρχαιοκαπηλία και χρήση ναρκωτικών.

Με πρώτη και καλύτερη την «Αυριανή», την εφημερίδα που εξέφραζε εκείνη την εποχή τον πιο φαύλο και φασίζοντα λαϊκισμό, ξεκίνησε ένας ανελέητος πόλεμος εναντίον του Ιόλα με τους πλέον χυδαίους χαρακτηρισμούς.

Για χρόνια δεν περνούσε εβδομάδα που να μην ασχοληθεί μαζί του. Ίσως με κύριο στόχο τον Καραμανλή, καθώς ανάλογο πόλεμο είχε κηρύξει και στον άλλο του φίλο, τον Μάνο Χατζιδάκι. Την ακολούθησε σχεδόν ολόκληρος ο ελληνικός Τύπος, με τη συνδρομή δημοσιογράφων της προοδευτικής, κυρίως, παράταξης.

Μερικοί τίτλοι ήταν «Ο σάπιος Ιόλας και η σαπίλα των άλλων», «Υψηλή σαπίλα: Ασέλγειες και ναρκωτικά», «Καλός κόσμος και υπόκοσμος στην αγκαλιά του Ιόλα», «Γνωστοί Αθηναίοι σε όργια του Ιόλα. Παραπέμπονται για πορνεία – παιδεραστία».

Ποιοι υπέγραφαν τα ρεπορτάζ; Εκτός από τον Μάνο Χάρη, που το είχε αναγάγει σε προσωπική βεντέτα, ασχολήθηκαν, μεταξύ άλλων, και ο Αιμίλιος Λιάτσος, η Αγγελική Νικολούλη, ο Άρης Πορτοσάλτε, ο Θοδωρής Δρακάκης αλλά και ο Γιώργος Μαύρος. Ο Ιόλας, χωρίς να πολυκαταλαβαίνει, έδινε όλο και περισσότερη τροφή με όλο και πιο κραυγαλέες εμφανίσεις και δηλώσεις.

Ο διασυρμός αυτός έμελλε να τον αποδιοργανώσει κι εν τέλει να τον καταστρέψει. Οι Έλληνες καλλιτέχνες σταμάτησαν να τον παίρνουν τηλέφωνο, οι κοινωνικές επαφές περιορίστηκαν, άρχισε να έχει οικονομικό πρόβλημα. Είχε επίσης χαρίσει τις γκαλερί στους εραστές του, που τις διηύθυναν.

Η φίλη του Μελίνα αρνήθηκε να τον στηρίξει, αδιαφορώντας για την πρόθεσή του να κάνει δωρεά τη συλλογή του μαζί με το σπίτι του στο ελληνικό κράτος. Ένα βράδυ, βγαίνοντας από τη «Ζουμπουλάκη» στην πλατεία Κολωνακίου, κάποιοι που καθόντουσαν στη διπλανή καφετέρια άρχισαν να τον κράζουν «να τη, η γριά τσατσά». Αυτό δεν μπόρεσε να το ξεπεράσει για εβδομάδες.

Εντυπωσιακά δημοσιεύματα στον ξένο τύπο.
Εντυπωσιακά δημοσιεύματα στον ξένο τύπο.

Όλα αυτά την ίδια εποχή, πάνω κάτω, που η γαλλική δημοκρατία τον τιμούσε με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής και η «Le Monde» κι η «Liberation» έγραφαν ύμνους γι’ αυτόν με αφορμή τη μεγάλη έκθεση της συλλογής της Ντομινίκ ντε Μενίλ, της οποίας ήταν δημιουργός. Ο ίδιος ο Ιόλας ξενάγησε στα εγκαίνια τον Μιτεράν και τον Ζακ Λανγκ.

Στη Θεσσαλονίκη, μια παρέα φωτισμένων φιλότεχνων, με προεξάρχουσα τη στενή του φίλη Μάρω Λάγια, προσπαθούσαν να βρουν χώρο να στεγάσουν το Μακεδονικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, όπου θα τοποθετούσαν έργα τέχνης που θα τους δώριζε ο Ιόλας.

Η Μάρω Λάγια θυμάται: «Πήγαμε να βρούμε τον Καραμανλή σε μια δεξίωση και όταν του είπα “κύριε Πρόεδρε, ο Ιόλας θέλει να μας χαρίσει μια συλλογή του και δεν έχουμε χώρο”, εκείνος μου απάντησε στον ενικό “και τι θέλεις από μένα; Αν αυτός σου δώσει, κάτι εμένα να μου περάσεις χαλκά στη μύτη” κι έκανε και την κίνηση στη μύτη».

Τέτοιες συμπεριφορές δεν απέτρεψαν ούτε εκείνη ούτε την Κατερίνα ή τον Πέτρο Καμάρα, τον Γιάννη Μπουτάρη, το Γιώργο Λαζόγκα και τους υπόλοιπους απ’ το να κυνηγήσουν τον στόχο τους.

Τελικά, βρέθηκε ο Γιώργος Φιλίππου της Φίλκεραμ-Τζόνσον, ο οποίος τους παραχώρησε χίλια τετραγωνικά μέσα στο εργοστάσιό του κι έτσι ο Ιόλας πείστηκε να παραχωρήσει 48 έργα σημαντικών καλλιτεχνών όπως οι Τινγκελί, Νίκι ντε Σεν-Φαλ, Ρεϋνώ, Ράις, Μπράουνερ, Τάκι, Τσόκλη, Ακριθάκη και πολλοί άλλοι.

Τα εγκαίνια εντάχθηκαν στα Δημήτρια του 1984 και η Κατερίνα Καμάρα θυμάται ότι «ο πασοκικός δήμαρχος Μιχάλης Παπαδόπουλος ήθελε να βγάλουμε το όνομα του Ιόλα από την πρόσκληση τη στιγμή που ανοίγαμε έκθεση με τη συλλογή που μας είχε παραχωρήσει! Τέτοιος λαϊκισμός! Τελικά, κάναμε διπλές προσκλήσεις».

Στο Μακεδονικό Μουσείο σήμερα βρίσκεται το μόνο τμήμα της συλλογής Ιόλα που πρόλαβε να σωθεί στην Ελλάδα. Η Μάρω Λάγια, πάντως, λέει ότι όταν ο Ιόλας επέστρεψε από μια σοβαρή εγχείρηση καρδιάς που έκανε στην Αμερική και βρέθηκε μαζί του στην Αγία Παρασκευή, είδε τα περισσότερα δωμάτια άδεια.

«Η συλλογή χάθηκε πριν από τον θάνατό του. Η αδελφή του είχε προλάβει και είχε στείλει έξω ένα μεγάλο μέρος. Βλέποντας τους άδειους χώρους, μου είπε “παιδί μου, η σύγχρονη τέχνη πάει μπροστά, θα πάρουμε καινούργια”. Αλλά ούτε εμάς μας ήθελε η Νίκη. Προσπαθούσε να αποτρέψει τη δωρεά».

Με τη Νίκη Στάιφελ είχε μια σχεδόν αρρωστημένη σχέση. Ενώ λάτρευαν ο ένας τον άλλον, καθημερινά βίωναν δραματικές συγκρούσεις. Κανένας δεν τολμούσε να τα βάλει μαζί της, αλλά ούτε και να πει κάτι εναντίον της στον ίδιο.

Η γκαλερίστα Ελισάβετ Λύρα, η οποία σχετιζόταν από παιδί, λόγω του συλλέκτη πατέρα της, με τον Ιόλα, λέει «πάντως, μην ξεχνάμε ότι η Νίκη τον βοήθησε και με τους γάμους της… Αλλά τι συζητάμε τώρα, ο Ιόλας ήταν bigger than life. Εγώ του χρωστάω τα πάντα. Αισθανόταν την τέχνη εκατό φορές περισσότερο από όλους μας. Ξέρεις πόσο σημαντικός άντρας ήταν ο Ιόλας; Όταν οργάνωσα στο Βυζαντινό Μουσείο την έκθεση “Warhol Icon”, εντόπισα μια συνέντευξη στο “Flash Art”, όταν ετοίμαζαν οι δυο τους τον “Μυστικό Δείπνο” στο Μιλάνο. Ρωτάει ο δημοσιογράφος τον Γουόρχολ “Γιατί επιλέξατε να ζωγραφίσετε τον Μυστικό Δείπνο;” και απαντάει “Γιατί ο Ιόλας μου είπε να το κάνω”. Λίγο καιρό μετά πέθαναν και οι δυο».

Κατά τη Μανίτα Χατζηφωτίου, σύμβουλο έργων τέχνης, «μετά τον θάνατό του, πολλοί μεγάλοι καλλιτέχνες, εδώ και στο εξωτερικό, έμειναν στάσιμοι, σταμάτησαν να έχουν έμπνευση. Ενώ, σ’ ό,τι έβαζε εκείνος το χέρι του, γινόταν χρυσό». Η ίδια φωτίζει μια άλλη πτυχή.

«Ήθελε να βάλει ένα παιδάκι στο Κολέγιο Αθηνών με την προϋπόθεση να δεχτούν κάποια έργα δωρεά. Κάποιο μέλος του διοικητικού συμβουλίου έδωσε μάχη, ώστε να μη δεχτούν».

Η εγκαταλελημμένη βίλα Ιόλα. Οταν ο Ιόλας μεταφέρθηκε ως ασθενής στη Νέα Υόρκη οι γείτονες έβλεπαν τα φορτηγά να φορτώνουν μεγάλα κιβώτια.
Μέσα στο σπίτι το πλιάτσικο θύμιζε εκείνο της Μαντάμ Ορτάνς στον Ζορμπά.

Πέντε μήνες πριν από τον θάνατό του, ο Ιόλας έδωσε το παρών στον13ο τακτικό ανακριτή για την υπόθεση αρχαιοκαπηλίας. Οκτώ χοντρόδετα ντοσιέ αποδείκνυαν την προέλευση όλων των αντικειμένων. Ο ανακριτής τον διαβεβαίωσε ότι θεωρούσε την υπόθεση λήξασα και ότι το μόνο που έπρεπε να κάνει ήταν να αποκαταστήσει το όνομά του στον Τύπο. Ουσιαστικά, ήταν σαν να είχε επαναπατρίσει 2.500 αρχαία.

Ο Λαζόγκας προσθέτει επ’ αυτού: «Δεν βρήκαμε καμία συμπαράσταση από κανέναν δημοσιογράφο. Ο “αυριανισμός” είχε τρομερή δύναμη. Η Ελλάδα αδυνατούσε ακόμα να αντιληφθεί τα ανοίγματα της σκέψης και της αισθητικής, έτσι ώστε η παρέμβαση του Ιόλα να αποδώσει.

Ο χώρος της τέχνης, που εγώ τον τοποθετώ πριν και μετά τον Ιόλα, έχασε πολλά εξαιτίας της κακής αντιμετώπισής του. Γιατί ήταν μια πολύπλευρη φυσιογνωμία και βαθύτατος γνώστης της τέχνης, με παγκόσμια εμβέλεια».

Ο Ιόλας μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη ως ασθενής με AIDS. Η Νίκη διορίστηκε διαχειρίστρια της περιουσίας του. Οι γείτονες έβλεπαν τα φορτηγά να φορτώνουν μεγάλα κιβώτια. Μέσα στο σπίτι το πλιάτσικο θύμιζε εκείνο της Μαντάμ Ορτάνς στον Ζορμπά. Άνθρωποι της αυλής του και η Νίκη τραβούσαν από τα χέρια ο ένας του άλλου χαλιά, ρούχα, έπιπλα Αναφέρθηκαν διαρρήξεις. Τόσο η συλλογή όσο και η γκαρνταρόμπα του λεηλατήθηκαν.

Τα αρχαία φυγαδεύονταν στο απέναντι σπίτι και κούτες έφευγαν ως οικοσκευή με προορισμό την κόρη της Σύλβια ντε Κουέβας στην Αμερική. Φυσικά, προτού τεθεί θέμα φόρου κληρονομιάς. Κάποιες κατασχέθηκαν στην αποθήκη της μεταφορικής εταιρείας.

Τόσο η συλλογή όσο και η γκαρνταρόμπα του λεηλατήθηκαν.

Ο Ιόλας απεβίωσε στις 8 Ιουνίου 1987. Το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει. Τι απέγιναν τα 10.000 έργα τέχνης; Σε ποιων τα χέρια κατέληξαν; Η πολιτεία, βέβαια, είχε κάνει ό,τι μπορούσε για να χάσει τη δωρεά. Η χώρα που είχε λατρέψει και στην οποία δώριζε τη συλλογή-έργο ζωής του για να δημιουργηθεί ένα κέντρο τέχνης είχε σχεδόν εκδικητικά αρνηθεί να πραγματοποιήσει το όραμά του.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο LIFO.gr το 2012. 

Ανασύρθηκε από https://m.lifo.gr/articles/portreta_articles/195970/aleksandros-iolas-to-eksexon-thirama-toy-ayrianismoy?fbclid=IwAR0O7CKh5iXr-VwB6ef9a6CYCnpMRjz5TRoGAyqWa8U6Qcip9KyuAvHnep0, τελευταία πρόσβαση στις 20/09/2020